همه چیز درباره اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC + کاربرد و تفسیر نتیجه

تاریخ آخرین آپدیت 2026-04-13 توسط دکتر فرشاد ناصری فر فوق تخصص گوارش و کبد-شماره نظام: ۱۰۴۹۶۷

بررسی دقیق عملکرد کلیه‌ها از جمله مراحل مهم در تشخیص بیماری‌های کلیوی و ارزیابی وضعیت مجاری ادراری است. یکی از روش‌های پیشرفته و دقیق برای این منظور، اسکن دینامیک کلیه با DTPA محسوب می‌شود که با استفاده از مواد رادیواکتیو بی‌خطر، عملکرد کلیه‌ها را به صورت دقیق و دینامیک ارزیابی می‌کند. این اسکن به پزشکان کمک می‌کند تا جریان خون، فیلتراسیون و تخلیه ادرار از کلیه‌ها را در زمان واقعی مشاهده و تحلیل کنند.

در این مقاله به طور کامل به معرفی این روش، موارد کاربرد، نحوه انجام، تفاوت آن با سایر اسکن‌های کلیوی مانند DMSA و همچنین نکاتی درباره خواندن نتیجه اسکن می‌پردازیم.

اگر به دنبال انجام این تصویربرداری تخصصی در محیطی استاندارد، حرفه‌ای و با دقت بالا هستید، کلینیک پزشکی هسته‌ای ویستان یکی از مراکز معتبر در تهران با دو شعبه فعال آماده ارائه خدمات به شماست.

شعبه مرزداران: تهران – اتوبان اشرفی اصفهانی – بر بلوار مرزداران – بعد از خیابان رضایی‌نژاد، نبش خیابان بهار، ، ، (پشت داروخانه دکتر ختمی)
شعبه سعادت‌آباد: سعادت‌آباد، ضلع شمال غربی چهارراه سرو (تقاطع پاکنژاد و سرو)، ابتدای نامی، پلاک ۱۹، جنب پلیس +۱۰، طبقه بالای داروخانه دکتر داشبلاغی
تلفن تماس هر دو مرکز:  02191090775 و 02191090158

در ادامه با ما همراه باشید تا با تمام جزئیات اسکن DTPA کلیه آشنا شوید و پاسخ بسیاری از سوالات متداول خود را دریافت کنید.

اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC

اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری در پزشکی هسته‌ای است که به بررسی عملکرد کلیه‌ها و مسیر ادراری می‌پردازد. در این روش، با استفاده از مواد رادیواکتیو خاص مانند DTPA یا EC، اطلاعات دقیقی از نحوه خون‌رسانی، فیلتراسیون و تخلیه ادرار از کلیه‌ها به دست می‌آید. این اسکن، به ویژه برای ارزیابی عملکرد جداگانه هر کلیه، تشخیص انسداد مجاری ادراری، بررسی اثر داروها یا پیش از جراحی‌های کلیوی کاربرد دارد.

تفاوت DTPA و EC در اسکن کلیه

• DTPA برای بررسی عملکرد کلیه و تخلیه ادرار مناسب است و بیشتر برای بیماران با عملکرد کلیوی طبیعی یا نزدیک به طبیعی استفاده می‌شود.
• EC گزینه مناسب‌تری برای بیمارانی است که عملکرد کلیوی ضعیف‌تری دارند، زیرا جذب بهتری در سلول‌های کلیه دارد و تصاویر واضح‌تری ارائه می‌دهد.

این دو ماده عملکرد مشابهی دارند اما انتخاب میان آن‌ها بسته به شرایط بیمار، توصیه پزشک و نوع بررسی مورد نیاز متفاوت است.

چه زمانی اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC تجویز می‌شود؟

• بررسی و ارزیابی عملکرد هر کلیه به صورت جداگانه
• تشخیص تنگی یا انسداد در مسیر ادرار
• ارزیابی قبل و بعد از جراحی کلیه
• بررسی برگشت ادرار (رفلاکس ادراری) در کودکان
• کنترل پیشرفت بیماری‌های مزمن کلیوی

نحوه انجام اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC

اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC یک روش غیرتهاجمی، ایمن و بدون درد است که معمولاً در بخش پزشکی هسته‌ای کلینیک انجام می‌شود. مراحل انجام این اسکن به شرح زیر است:

۱. آمادگی اولیه بیمار:
معمولاً نیاز به ناشتا بودن وجود ندارد، اما در برخی موارد توصیه می‌شود بیمار قبل از اسکن مقدار مناسبی آب بنوشد تا کلیه‌ها فعال‌تر باشند. برخی بیماران ممکن است طبق نظر پزشک داروی ادرارآور مثل فوروزماید دریافت کنند تا عملکرد تخلیه ادرار بهتر ارزیابی شود.

۲. تزریق ماده رادیواکتیو:
مقدار کمی از ماده رادیواکتیو (DTPA یا EC) به بازوی بیمار تزریق می‌شود. این مواد به سرعت وارد گردش خون شده و توسط کلیه‌ها فیلتر می‌شوند.

۳. شروع تصویربرداری:
بلافاصله پس از تزریق، بیمار روی تخت دستگاه گاما کمرا دراز می‌کشد و تصویربرداری به صورت پیوسته آغاز می‌شود. دوربین گاما حرکات ماده رادیواکتیو را در کلیه‌ها ثبت می‌کند.

۴. زمان تصویربرداری:
تصویربرداری معمولاً بین بیست تا چهل دقیقه طول می‌کشد. بیمار باید در این مدت بدون حرکت باقی بماند تا تصاویر با کیفیت ثبت شوند.

۵. مرحله تخلیه و در برخی موارد اسکن تاخیری:
در برخی شرایط، پس از مدتی داروی ادرارآور تزریق می‌شود تا تخلیه ادرار تحریک شده و عملکرد خروجی کلیه‌ها بررسی شود. ممکن است در موارد خاص، چند تصویر تأخیری نیز گرفته شود.

۶. اتمام و برگشت به فعالیت عادی:
پس از پایان اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC، بیمار می‌تواند فعالیت روزمره خود را از سر بگیرد. نوشیدن مایعات زیاد بعد از اسکن توصیه می‌شود تا ماده رادیواکتیو سریع‌تر از بدن دفع شود.

اگر به دنبال مرکزی معتبر و مجهز برای انجام اسکن هسته‌ای کلیه با دقت بالا و گزارش تخصصی هستید، کلینیک پزشکی هسته‌ای ویستان انتخابی مطمئن برای شماست. در این مرکز، اسکن دینامیک کلیه با استفاده از جدیدترین دستگاه‌های گاما کمرا و تحت نظر پزشکان متخصص پزشکی هسته‌ای انجام می‌شود. برای دریافت نوبت با شماره  02191090775 و 02191090158 تماس بگیرید.

بیشتر بخوانید: اسکن هسته‌ای کلیه چیست؟ تفسیر نتیجه، هزینه و عوارض برای اطرافیان

اسکن دینامیک کلیه با DTPA

اسکن دینامیک کلیه با DTPA یک روش تصویربرداری تخصصی در پزشکی هسته‌ای است که برای بررسی عملکرد کلیه‌ها و مجاری ادراری به‌کار می‌رود. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا جریان خون کلیوی، فیلتر شدن مواد در کلیه‌ها و سرعت و میزان تخلیه ادرار از کلیه‌ها را به صورت دقیق و زنده بررسی کند.

در این روش، از ماده رادیواکتیو DTPA (دی‌اتیلن‌تری‌آمین‌پنتااستیک‌اسید) استفاده می‌شود که پس از تزریق داخل وریدی، وارد کلیه‌ها شده و توسط دستگاهی به نام گاما کمرا (Gamma Camera) تصویربرداری می‌شود.

کاربردهای اسکن DTPA کلیه

• ارزیابی دقیق عملکرد هر کلیه به‌صورت جداگانه
• بررسی انسداد یا تنگی در مسیر ادراری
• بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی کلیه در کودکان
• بررسی برگشت ادرار از مثانه به کلیه (ریفلاکس)
• پایش بعد از جراحی کلیه یا پیوند کلیه
• مقایسه عملکرد کلیه‌ها در بیماران دارای سنگ یا عفونت مزمن

مزایای اسکن کلیه با DTPA

• روش غیرتهاجمی و بدون درد
• دقت بالا در تشخیص مشکلات عملکردی کلیه
• مناسب برای ارزیابی بیماران در سنین مختلف
• توانایی ارائه اطلاعات کمی (اعداد و نمودارها) برای تحلیل بهتر عملکرد کلیوی

آیا اسکن DTPA خطرناک است؟

مقدار ماده رادیواکتیو مورد استفاده بسیار کم و بی‌خطر است و معمولاً پس از چند ساعت از طریق ادرار از بدن دفع می‌شود. انجام این اسکن تحت نظر متخصص پزشکی هسته‌ای کاملاً ایمن است و عارضه جدی به همراه ندارد.

کلینیک ویستان با دو شعبه فعال در مرزداران و سعادت‌آباد، آماده ارائه خدمات دقیق و ایمن در زمینه اسکن کلیه با مواد رادیودارویی DTPA و EC است. تمامی خدمات با رعایت استانداردهای به‌روز پزشکی هسته‌ای و در محیطی آرام و حرفه‌ای انجام می‌شود. جهت رزرو وقت، کافیست با شماره 02191090775 و 02191090158 تماس بگیرید.

---

اسکن دینامیک کلیه با EC

اسکن دینامیک کلیه با EC یکی از روش‌های تصویربرداری پیشرفته در پزشکی هسته‌ای است که برای بررسی عملکرد کلیه‌ها، تخلیه ادرار و وجود هرگونه انسداد در دستگاه ادراری به‌کار می‌رود. در این روش، از ماده رادیواکتیو خاصی به نام EC (اتیلن سیستئین) استفاده می‌شود که به‌طور اختصاصی توسط سلول‌های لوله‌ای کلیه جذب شده و عملکرد کلیوی را با دقت بسیار بالا نشان می‌دهد.

EC به‌ویژه در بیمارانی که عملکرد کلیه‌ها ضعیف شده یا دچار بیماری‌های مزمن کلیوی هستند، نسبت به سایر مواد مثل DTPA عملکرد بهتری دارد و تصاویر واضح‌تری ارائه می‌دهد.

کاربردهای اسکن کلیه با EC

• بررسی عملکرد کلیه‌ها به‌صورت جداگانه
• تشخیص انسداد یا تنگی در مسیر خروج ادرار
• بررسی بیماری‌های مزمن کلیوی
• پایش عملکرد کلیه بعد از جراحی یا پیوند
• تشخیص برگشت ادرار از مثانه به کلیه (ریفلاکس)
• بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی مجاری ادراری در کودکان

مزایای اسکن دینامیک کلیه با EC

• دقت بالا در بیماران با عملکرد پایین کلیه
• جذب بهتر توسط بافت کلیه نسبت به DTPA
• امکان بررسی جریان خون، جذب، و تخلیه ادرار به‌صورت همزمان
• مناسب برای افراد با بیماری‌های مزمن کلیه یا کاهش فیلتراسیون گلومرولی

آیا اسکن EC برای همه بیماران مناسب است؟

انتخاب بین EC و DTPA به وضعیت سلامت کلیه‌ها، سن بیمار و هدف تصویربرداری بستگی دارد. پزشک متخصص پزشکی هسته‌ای با بررسی وضعیت بیمار، مناسب‌ترین ماده رادیودارویی را انتخاب می‌کند.

DTPA مخفف چیست

عبارت DTPA مخفف واژه‌ی انگلیسی Diethylene Triamine Pentaacetic Acid است.

در فارسی، می‌توان آن را به صورت دی‌اتیلن تری‌آمین پنتااستیک اسید ترجمه کرد.

این ماده یک ترکیب شیمیایی است که در تصویربرداری پزشکی هسته‌ای به‌عنوان ماده رادیودارویی کاربرد دارد. زمانی که به یک رادیونوکلئید مانند Tc-99m (تکنسیوم ۹۹) متصل می‌شود، برای بررسی عملکرد کلیه‌ها و تخلیه ادرار از طریق اسکن دینامیک کلیه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ویژگی مهم DTPA این است که در کلیه‌ها فیلتراسیون می‌شود بدون اینکه وارد بافت‌ها شود، به همین دلیل برای بررسی نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) و عملکرد هر کلیه به‌صورت جداگانه بسیار دقیق و مفید است.

تفاوت اسکن DTPA با dmsa

اسکن DTPA و اسکن DMSA هر دو از روش‌های پزشکی هسته‌ای برای بررسی وضعیت کلیه‌ها هستند، اما کاربرد، نحوه عملکرد و نوع اطلاعاتی که ارائه می‌دهند با هم تفاوت دارد. انتخاب بین این دو، بسته به شرایط بیمار و هدف پزشک از انجام اسکن انجام می‌شود.

اسکن DTPA (دی‌اتیلن تری‌آمین پنتااستیک اسید)

• کاربرد: بررسی عملکرد کلیه‌ها، فیلتراسیون و تخلیه ادرار
• نوع تصویربرداری: دینامیک (زنده و متحرک) – یعنی در لحظه حرکت ماده در کلیه‌ها دیده می‌شود
• اطلاعات ارائه شده: عملکرد مجزای هر کلیه، وجود انسداد در مسیر ادراری، نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR)
• ماده رادیواکتیو: Tc-99m DTPA
• زمان تصویربرداری: حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه
• مناسب برای: تشخیص انسداد، بررسی عملکرد کلیه قبل یا بعد از جراحی، پایش بیماران پیوندی

🔹 اسکن DMSA (دی‌مرکاپتو سوکسینیک اسید)

• کاربرد: بررسی ساختار و آناتومی کلیه‌ها و تشخیص آسیب بافتی
• نوع تصویربرداری: استاتیک (ثابت و غیرمتحرک) – تصویربرداری از شکل ظاهری کلیه‌ها
• اطلاعات ارائه شده: وجود اسکار (جای زخم)، التهاب یا آسیب مزمن کلیوی، آناتومی کلیه‌ها
• ماده رادیواکتیو: Tc-99m DMSA
• زمان تصویربرداری: چند ساعت پس از تزریق، با زمان اسکن کوتاه‌تر
• مناسب برای: تشخیص اسکار کلیوی در کودکان بعد از عفونت، بررسی شکل غیرطبیعی کلیه

خلاصه تفاوت‌ها

ویژگی‌ها	اسکن DTPA	اسکن DMSA
نوع اسکن	دینامیک (عملکردی)	استاتیک (ساختاری)
هدف اصلی	عملکرد کلیه و تخلیه ادرار	شکل ظاهری و بافت کلیه
زمان تصویربرداری	بلافاصله و در لحظه	با تأخیر چند ساعته
کاربرد اصلی	انسداد، GFR، نارسایی کلیه	اسکار، عفونت، آسیب ساختاری

تست ارزیابی فونکسیون کلیه چیست

تست ارزیابی فانکسیون کلیه به مجموعه‌ای از آزمایش‌ها و روش‌های تصویربرداری گفته می‌شود که عملکرد کلیه‌ها را بررسی می‌کنند. هدف از این تست‌ها، سنجش میزان تصفیه خون توسط کلیه‌ها، بررسی تخلیه ادرار و تشخیص بیماری‌های کلیوی است.

در واقع، کلیه‌ها نقش حیاتی در دفع مواد زائد، تنظیم تعادل آب و الکترولیت‌ها و کنترل فشار خون دارند. هرگونه اختلال در عملکرد آن‌ها می‌تواند به مشکلات جدی منجر شود. بنابراین، ارزیابی دقیق فانکسیون کلیه، به پزشک کمک می‌کند تا قبل از پیشرفت بیماری، آن را تشخیص داده و درمان کند.

روش‌های رایج برای ارزیابی عملکرد کلیه:

۱. آزمایش‌های خون و ادرار

• کراتینین خون
• نیتروژن اوره خون (BUN)
• نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR)
• آزمایش نسبت آلبومین به کراتینین در ادرار (ACR)

۲. تست‌های تصویربرداری پزشکی هسته‌ای

• اسکن دینامیک کلیه با DTPA یا EC: بررسی عملکرد لحظه‌ای کلیه‌ها و تخلیه ادرار
• اسکن DMSA: بررسی ساختار و وجود آسیب بافتی کلیه
• این روش‌ها معمولاً در کلینیک‌های پزشکی هسته‌ای با دستگاه گاما کمرا انجام می‌شوند

۳. سونوگرافی کلیه

برای بررسی ساختار، اندازه، وجود کیست، سنگ یا انسداد

چه زمانی تست عملکرد کلیه لازم است؟

• فشار خون بالا یا دیابت دارید
• سابقه خانوادگی بیماری کلیوی
• علائمی مثل تورم پا، تکرر ادرار یا کاهش ادرار
• پس از پیوند کلیه یا جراحی مجاری ادراری
• بررسی کارکرد کلیه قبل از تجویز داروهای خاص

---

خواندن جواب اسکن هسته ای کلیه

تفسیر یا خواندن جواب اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC به معنی تحلیل نتایج به‌دست‌آمده از تصویربرداری عملکردی کلیه‌ها است. این اسکن‌ها معمولاً با استفاده از رادیوداروهایی مانند DTPA یا EC (برای بررسی عملکرد و تخلیه کلیه‌ها) یا DMSA (برای بررسی شکل ظاهری و وجود آسیب بافتی) انجام می‌شوند.

اطلاعاتی که از جواب اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC به‌دست می‌آید:

عملکرد مجزای هر کلیه

در جواب اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC، معمولاً عددی به صورت درصد برای هر کلیه نوشته می‌شود. این عدد نشان می‌دهد که هر کلیه چه میزان از کار کلی را بر عهده دارد.
برای مثال:

• کلیه راست: ۴۸٪
• کلیه چپ: ۵۲٪
  این نشان‌دهنده عملکرد طبیعی و متعادل دو کلیه است.

وجود انسداد یا کندی در تخلیه ادرار

در اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC، اگر منحنی خروج ماده از کلیه‌ها صاف و آهسته باشد یا باقی‌مانده ماده در کلیه مشاهده شود، ممکن است انسداد یا اختلال در مسیر ادرار وجود داشته باشد.

نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR)

در بعضی اسکن‌ها، مخصوصاً با DTPA، عددی به نام GFR کلی و GFR هر کلیه داده می‌شود که نشان‌دهنده قدرت تصفیه خون توسط کلیه‌هاست. پایین بودن این عدد می‌تواند نشانه نارسایی یا آسیب مزمن کلیوی باشد.

اسکار یا التهاب کلیه

در اسکن DMSA، اگر نواحی از کلیه ماده را جذب نکرده باشند، به شکل لکه‌های تیره دیده می‌شوند که می‌تواند نشانه آسیب بافتی، اسکار، یا التهاب کلیه باشد.

اصطلاحات رایج در جواب اسکن کلیه

اصطلاح	معنی
Normal renal function	عملکرد کلیه طبیعی است
Delayed excretion	تخلیه ادرار با تأخیر انجام می‌شود
Hydronephrosis	وجود تورم در کلیه به دلیل انسداد
Cortical scarring	آسیب یا زخم در لایه بیرونی کلیه
Split renal function	درصد عملکرد هر کلیه به‌صورت جداگانه

چه کسی جواب را تفسیر می‌کند؟

پزشک متخصص پزشکی هسته‌ای گزارش مکتوبی تهیه می‌کند که شامل مشاهدات، نمودارها و پیشنهاد نهایی است. اما تفسیر نهایی باید توسط پزشک متخصص کلیه (نفرولوژیست) یا اورولوژیست صورت گیرد تا تصمیم درمانی مناسب گرفته شود.

در کلینیک ویستان، نتیجه اسکن کلیه شما توسط پزشکان باتجربه تفسیر می‌شود و پاسخ در سریع‌ترین زمان ممکن ارائه می‌گردد. این مرکز امکان پذیرش با بیمه، نوبت‌دهی تلفنی و پاسخ‌گویی کامل به سوالات بیماران را فراهم کرده است. برای مشاوره یا تعیین وقت، همین حالا با  02191090775 و 02191090158 تماس بگیرید.

---

هزینه اسکن هسته ای کلیه

هزینه انجام اسکن دینامیک کلیه با DTPA، EC با استفاده از مواد رادیودارویی مانند DTPA یا EC در بخش خصوصی بر اساس تعرفه مصوب سال ۱۴۰۴، حدود سه میلیون و سیصد و شصت هزار تومان است.

از این مبلغ، بخش زیادی توسط بیمه‌های پایه مانند تأمین اجتماعی یا سلامت پرداخت می‌شود و سهم بیمار در حالت بیمه‌شده حدود هشتصد و نود هزار تومان خواهد بود.

مقدار باقی‌مانده، یعنی حدود دو میلیون و چهارصد هزار تومان را سازمان بیمه تقبل می‌کند.

این هزینه برای اسکن استاندارد و معمولی با گاما کمرا و ماده رادیواکتیو رایج در نظر گرفته شده است. در صورتی که بیمار نیاز به داروهای مکمل، تصویربرداری اضافی یا بررسی تخصصی‌تری داشته باشد، ممکن است هزینه نهایی کمی تغییر کند.

اگر بیمه تکمیلی داشته باشید، معمولاً بخش زیادی از سهم بیمار هم توسط آن پوشش داده می‌شود.

بیشتر بدانید: هزینه اسکن هسته ای کلیه dmsa با تامین اجتماعی و بیمه تکمیلی 1404

---

عوارض اسکن هسته ای برای بیمار

اسکن هسته‌ای یکی از روش‌های ایمن و کم‌خطر تصویربرداری در پزشکی است که با استفاده از مقادیر بسیار کم مواد رادیواکتیو انجام می‌شود. در اغلب موارد، این اسکن‌ها بدون هیچ‌گونه عارضه جدی انجام می‌شوند و میلیون‌ها بار در سراسر دنیا برای بزرگسالان و کودکان استفاده شده‌اند. با این حال، آشنایی با عوارض احتمالی آن برای اطمینان خاطر بیمار و رعایت مراقبت‌های لازم مفید است.

عوارض احتمالی برای بیمار

واکنش آلرژیک خفیف
در موارد نادر ممکن است بدن نسبت به ماده رادیواکتیو یا داروی تزریقی واکنش نشان دهد که می‌تواند به شکل کهیر یا خارش جزئی بروز کند. این واکنش‌ها معمولاً موقتی و خفیف هستند و با داروی ضدحساسیت کنترل می‌شوند.

احساس گرما یا مزه فلز در دهان
بلافاصله پس از تزریق ماده رادیواکتیو، برخی بیماران ممکن است احساس گرمای خفیف یا طعم خاصی در دهان حس کنند که معمولاً ظرف چند دقیقه از بین می‌رود.

دفع ماده رادیواکتیو از طریق ادرار
ماده رادیواکتیو تزریق‌شده از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود، بنابراین بهتر است بیمار پس از اسکن مایعات فراوان بنوشد تا این ماده سریع‌تر از بدن خارج شود.

قرار گرفتن در معرض پرتو (با دوز پایین)
مقدار پرتویی که در اسکن هسته‌ای استفاده می‌شود بسیار کم و در حد مجاز است. با این حال، برای زنان باردار یا مادران شیرده انجام این نوع تصویربرداری تنها در صورت ضرورت و با نظر پزشک توصیه می‌شود.

احتمال تحریک در محل تزریق
ممکن است در محل تزریق، قرمزی یا تورم خفیفی ایجاد شود که معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابد.

آیا اسکن هسته‌ای خطرناک است؟

در حالت کلی خیر
این روش به‌عنوان یکی از ایمن‌ترین ابزارهای تصویربرداری شناخته می‌شود و میزان پرتو دریافتی در آن بسیار کمتر از حد خطرناک است. رعایت نکات توصیه‌شده توسط مرکز تصویربرداری، نوشیدن مایعات کافی و پیروی از دستور پزشک می‌تواند احتمال هرگونه عارضه را به حداقل برساند.

سوالات متداول